
| Turystów przebywających do naszego powiatu zachęcamy do zwiedzenia miasta Torunia i odpoczynku na terenach wokół Grodu Kopernika. |
| Powiat Toruński to obszar atrakcyjny dla turystów. Jego zróżnicowana rzeźba terenu oraz osobliwości przyrody stanowią tło dla cennych obiektów zabytkowej architektury i urbanistyki. Bogata historia i lata świetności tych ziem znajdują odzwierciedlenie w różnorodności zabytków, szczególnie w budownictwie sakralnym jak i zespołach pałacowo – parkowych rozproszonych na terenach całego powiatu. |
|
| Ważnym ośrodkiem turystycznym Powiatu Toruńskiego jest Chełmża, dawna stolica diecezji chełmińskiej (1243-1824), wzmiankowana po raz pierwszy w źródłach pisanych w 1222 r., jeszcze pod dawną nazwą - Łoza. Prawa miejskie otrzymała w 1251 r. i aż do początku XIX w. traktowana była przede wszystkim jako miasto biskupie. Do obiektów zabytkowych w mieście należą: konkatedra pod wezwaniem Świętej Trójcy z 1251 r. wraz z zabytkowym wyposażeniem i wystrojem; gotycki kościół filialny pod wezwaniem św. Mikołaja z 1248 r. wraz z zabytkowym wyposażeniem; brama ceglana - być może pozostałość dawnego pałacu biskupiego oraz kamienna brama gotycka; średniowieczny układ urbanistyczny miasta; neogotycki ratusz; cmentarz ewangelicki z 1868 r. (nieczynny) i cmentarz katolicki z pierwszej połowy XIX w. (tu znajdują się dwie zabytkowe kaplice: rodziny Kalksteinów z Pluskowęs - ok. 1860 r. i rodziny Zawiszów Czarnych z Warszewic - 1879 r.). Jedną z ostatnich sensacji historycznych Chełmży było odkrycie tajemniczego podziemia w pobliżu katedry Świętej Trójcy, które być może są częścią tunelu łączącego różne ważne obiekty w mieście. |
|
| Na terenie gminy Chełmża zachowało się kilka zespołów pałacowo-parkowych. W Nawrze znajduje się pałac, którego właścicielem w XIX w. był Józef Kruszyński, pełniący w czasie powstania listopadowego funkcje urzędnicze w rządzie powstańczym. Podobne zespoły pałacowe zachowały się także w Pluskowęsach, Brąchnówku oraz Kończewicach. Dużą atrakcją turystyczną są także ruiny kościoła z XIII/XIV w. w Zajączkowie, rozebranego w 1868 r.; kościół gotycki pod wezwaniem św. Katarzyny w Grzywnie z ok. 1300 r.; kościół pod wezwaniem Narodzenia NMP w Kiełbasinie z XIV w., a także legendarne miejsce z kapliczką w Bielczynach, gdzie w 1260 r. zmarła pustelnica bł. Juta. |
|
| Do ważnych zabytków Powiatu Toruńskiego należy też kościół pod wezwaniem św. Bartłomieja w Czernikowie, pochodzący z ok. 1370 r. i przebudowany w XVI-XVII w. Wystrój i wyposażenie tego kościoła pochodzi z XVIII w., a najciekawszym obiektem jest ołtarz główny z drugiej połowy XVIII w. |
| Do najciekawszych zabytków na terenie gminy Lubicz należą: drewniany kościół we wsi Młyniec z XVIII w., zespół pałacowy w Gronowie i ruiny zamku w Złotorii, wybudowanego w XIV w. |
| Do ciekawostek turystycznych Powiatu Toruńskiego należy też kościół gotycki pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Świerczynkach (gm. Łysomice), pochodzący z XIII-XIVw. i przebudowany w wieku XVI. Natomiast w Turznie (gm. Łysomice) zachował się zespół pałacowo-parkowy z XIX w.. Podobnie w pobliskich Piwnicach (gm. Łysomice) zachował się zabytkowy dworek i park z połowy XIX w. |
|
| Na terenie tej miejscowości znajduje się też Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Posiada ono największy w Polsce radioteleskop RT-4, o średnicy parabolicznego lustra 32 m., oddany do użytku w 1994 r. |
| Z kolei ciekawostką historyczną gminy Obrowo jest wieś Brzozówka, założona w XVIII w. przez osadników holenderskich, nazywanych Olendrami. We wsi zachowały się zabytkowe chaty z XIX w., a także żelbetonowe schrony z okresu II wojny światowej. Na terenie tej samej gminy znajduje się również zespół dworsko-pałacowy w Łążynie, z charakterystycznym dworem klasycystycznym z początku XIX w. i parkiem pochodzącym z połowy ubiegłego stulecia. |
|
| Na terenie powiatu zachowały się też fragmenty dwóch zamków krzyżackich. Pierwszy z nich znajduje się w Zamku Bierzgłowskim (gm. Łubianka) i pochodzi z lat 1260-1270. W latach 1270-1415 był on siedzibą komturstwa, po czym został wcielony do komturstwa toruńskiego. Z kolei w Małej Nieszawce zachowały się ruiny zamku, który Krzyżacy zaczęli wznosić wkrótce po przybyciu na te tereny w 1230 r. W zamku tym rezydował pierwszy na ziemiach polskich komtur krzyżacki. Po pokoju melneńskim, podpisanym w 1422 r. Krzyżacy zobowiązali się wobec króla Władysława Jagiełły do zwrotu części lewego brzegu Wisły (okręg nieszawski) i zburzenia zamku w Nieszawie, co uczynili w latach 1423-1424. Do dziś zachowały się fundamenty krzyżackiej warowni nad Wisłą. |
| O bolesnych wydarzeniach ostatniej wojny przypominają natomiast liczne Miejsca Pamięci Narodowej w Bielczynach, Biskupicach, Bocieniu, Chełmży, Chorabie, Cierpicach, Czarnowie, Dźwierznie, Górsku, Grabowcu, Grębocinie, Grodnie, Jedwabnie, Koniczynce, Lulkowie, Łążynie, Rogówku, Różankowie, Silnie, Szerokopasie, Witowężu, Zajączkowie, Zelgnie i wielu innych okolicznych miejscowościach, niemych świadkach martyrologii sprzed pół wieku. Coraz częściej też na terenie powiatu pojawiają się tablice związane z martyrologią narodu polskiego w czasach stalinizmu. Jedną z nich, poświęconą pamięci kapitana Mieczysława Szczepańskiego ps. "Dębina", jednego z 316 skoczków spadochronowych "cichociemnych", którzy zostali zrzuceni w 1944 r., skazanego w 1945 r. przez Okręgowy Sąd Wojskowy w Lublinie na karę śmierci, odsłonięto w Chełmży w 1997 r. |
|
| Jednak nie tylko pasjonaci historii i tropiciele tajemnic przeszłości znajdą dla siebie coś ciekawego na terenie obecnego Powiatu Toruńskiego. Już od wielu lat bowiem na tereny te przybywają także poszukiwacze tajemnic przyrody i ludzie kochający piękno natury. Największą atrakcją dla nich są tutejsze rezerwaty przyrody, obszary chronionego krajobrazu oraz liczne pomniki przyrody. |
| Wśród rezerwatów przyrody na opisywanym terenie należy wymienić: rezerwat przyrody "Las Piwnicki" z kompleksem grądu o cechach naturalnych, występujący na piaskach terasowych, założony w 1956 r.; leżący na terenie Torunia rezerwat leśny "Kępa Bazarowa" z nadwiślańskim łęgiem wierzbowo-topolowym o cechach zbiorowiska naturalnego, założony w 1987 r. oraz tylko częściowo leżący na terenie powiatu rezerwat ichtiologiczny "Rzeka Drwęca", chroniący wody Drwęcy i kilku jej dopływów z rybami łososiowatymi: łososiem, trocią, certą i pstrągiem. |
|
| Dla turystów szukających odpoczynku nad wodą na terenie Powiatu Toruńskiego należy polecić przede wszystkim malownicze doliny Wisły i Drwęcy oraz liczne jeziora. Wśród jezior ciągle największą popularnością cieszy się Jezioro Chełmżyńskie i Jezioro Kamionkowskie, dostarczające sporo atrakcji przyrodniczo-turystycznych. Wiele zbiorników wodnych powiatu toruńskiego to również wymarzone miejsce dla wędkarzy. |
| Walory turystyczne Powiatu Toruńskiego zyskały uznanie wielu stałych bywalców uprawiających różnorodne formy czynnego wypoczynku. Zobaczcie Państwo sami, na własne oczy jak tu jest pięknie. |