
| "W czernikowskim pejzażu są takie miejsca, gdzie trafia się albo z potrzeby serca lub więzi, albo tez rzadko, a niekiedy tylko z konieczności. To cmentarze różnych wyzwań, spokojne przemijaniem i tożsamością. Są również miejsca liczne w gminie, ztrzymujace wzrok przechodnia, to krzyże i kapliczki przydrożne. Są wreszcie miejsca urokliwe, gdzie kompozycje architektoniczne i przestrzenne wywołują często nostalgię i przywodzą na myśl sielski obraz wsi. To siedliska ziemiańskie i otaczające je parki. Wszystkie te miejsca łączy wspólna głęboka refleksja nad sprawami doczesnymi i tymi poza czasem i przestrzenią". Źródło: "Nadwiślańska Gmina Czernikowo" A. Mietz, J. Pakulski, Z. Waszkiewicz. Toruń 1998. |
|
| Kościół p.w. św. Bartłomieja w Czernikowie Wzniesiony prawdopodobnie przez biskupów płockich około 1370 roku. Orientalny. Pierwotnie gotycki. Remontowany i częściowo odbudowany w XVI wieku. Przebudowany w stylu barokowym około 1641 i 1904 roku. Odnawiany w 1719, 1798, i 1880 r. Wystrój i wyposażenie wnętrza przeważnie barokowo - ludowe. Murowany z cegły, w dolnych partiach z użyciem zendrówki we wzorach rombowych. Prezbiterium, transept i górna część wieży otynkowane. W przyziemiu wieży kruchta z ostrołukowym, trójuskokowym portalem. W wieży dwa dzwony: 1) z datą 1707 i inskrypcją "Laus Gloria et Honor Soli Deo" o wadze 800 funtów; 2) z datą 1587 i inskrypcją "Ave Maria gratia plena" o wadze 400 funtów. |
|
| Kościół w Mazowszu Pierwsze wzmianki o parafii pochodzą z XV w. Istniał wtedy drewniany kościół, który w 1864 r. spłonął. Na jego miejscu postawiono drewnianą tabliczkę. W 1900 r. wzniesiono neogotycki kościół murowany z czerwonej cegły. Znajduje się w nim krucyfiks z XVIII w. i chorągiew procesyjna z XIX w. oraz kielich neobarokowy z XIX/XX w. Przy kościele znajdował się cmentarz, obecnie otoczony ceglanym otoczeniem, czynny do poł. XIX w., plebania, organistówka, szkoła, szpital (XVII w.). Nowy cmentarz znajduje się ok.300m za kościołem. |
|
| Kościół w Makowiskach Pierwsza kaplica (protestancka) pojawiła się w Makowiskach na początku XVIII w. W 1800r. zbudowano dom modlitw, będący jednocześnie szkołą Obecny kościół ewangelicki wzniesiono w 1830 r. głównie dzięki datkom wiernych. Po wojnie został wydzierżawiony parafii katolickiej w Suminie, do dziś jest kościołem filialnym tejże parafii. W kościele znajduje się m.in. kielich barokowy z poł. XVII w. Naprzeciwko kościoła znajduje się pastorówka zbudowana w 1938r. Po wojnie mieściła się w niej szkoła, obecnie budynek jest własnością prywatną. |
| Kapliczki i krzyże przydrożne Tradycyjna religijność mieszkańców ziemi dobrzyńskiej przejawiała w przeszłości m. in. wystawianymi tutaj licznie figurami i krzyżami przydrożnymi. |
|
| Dwór w Steklinie Pochodzi z poł. XIX w. Był własnością Zielińskich a następnie A. Linowskiego. Odnowiono go w 1952r. a w 1966 r. przebudowano od wewnątrz. W środku jest 17 pokojów i 9 pomieszczeń piwnicznych. Wokół dworu znajduje się park z poł. XIX w. z dużą ilością różnorodnych gatunków drzew i krzewów. Zachowały się budynki inwentarskie i magazynowe z przełomu wieków oraz spichlerz. |
|
| Ogrody przemijania Cmentarz to azyl skupienia i powagi, miejsce, gdzie rzeczywistość nabiera najpełniej duchowego charakteru. Przekraczając bramę wielkiej ciszy mimo woli pozostawia sie przed nią to, co budzi przerażenie i strach - grozę śmierci. Tutaj myśli kierowane ku rzeczom ostatecznym, ku przemijaniu przez hipostazę życia pozagrobowego pozwalają osiągnąć wewnętrzny spokój i równowagę.Malarze romantyzmu często swymi pędzlami nadawali wiejskim cmentarzom tak głęboko uduchowiony klimat, że ich widoki w upoetycznionych artystycznie wizjach, stawały się "ogrodami przemijania"... |
| Zespoły podworskie W dawnej Polsce dwór był, obok kościoła i karczmy, tą częścią wsi, wokół której koncentrowało sie życie. W XIX w. wraz z przeobrazeniami ekonomiczno - społecznymi wiejskim rezydencjom przybyło nowych treści, i to pod każdym względem. Większość takich właśnie siedzib ziemiańskich przetrwała do nastepnego stulecia. Kres ich funkcjom i wielowiekowej tradycji przyniósł dopiero po 1945 roku nowy ład społeczny. Wynikłe z niego straty zubożyły znacznie pejzaż polskiej prowincji. Dziś dwory i pałace, które uszły zagładzie, wtopione w zieleń otaczających je parków, stanowią cenny walor krajobrazowy i ekologiczny wsi. |