
Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi funkcjonowanie samorządu powiatowego są:
1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), która w rozdziale VII (art.163-172), a także w innych przepisach reguluje zagadnienia samorządu terytorialnego - a więc także powiatu.
2. Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.).
3. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.).
4. Ustawa z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 80, poz. 526 z późn. zm.).
5. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.).
6. Ustawa z dnia 29 stycznia 2004r. - Prawo zamówień publicznych (t. jedn. Dz.U. z 2010r., Nr 113, poz. 759 z późn. zm.).
7. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 z późn. zm.).
Status powiatu
1. Powiat jest jednostką zasadniczego podziału terytorialnego, której mieszkańcy tworzą z mocy prawa lokalną wspólnotę samorządową.
2. Powiat, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zadania te mają charakter zadań publicznych związanych z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb społeczności powiatu.
3. Powiat jako podmiot zdecentralizowanej władzy publicznej wyposażony jest w samodzielność przy realizowaniu zadań publicznych. Samodzielność powiatu, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym podlega ochronie sądowej.
4. Powiat został wyposażony w osobowość prawną, własny majątek oraz środki finansowe, co uniezależnia go jako podmiot praw i obowiązków od innych podmiotów.